Showing posts with label Zolai. Show all posts
Showing posts with label Zolai. Show all posts

Monday, May 28, 2012

Malaysia aom Kawlgam Embassy mai ah Zomi te'n lungphona neiding

Asia Pacific Zomi Protest Committee makaihna tawh Malaysia khuapi Kuala Lumpur ah May 28 ciangin Myanmar Embassy mai ah 'Kawlkumpi in Zomi omlo' cih tawh kisai in Zomi te'n 'Zomi om hi' cih lak in nunnem lungphona nei nuam ih hih manin Malaysia a om Zomi akci khempeuh hih hunah pai ciat dingin ih kizasak hi.
Hun hoihtak ih zat theihna dingin KL Police te tungpan phalna kingah zo a, hong nawnkaisak omloh na dingin Palikte hong cing dingin kingen pah hi.
Nunnem lungphona 'Peaceful Protest' ahih mah bangin Numei naupang Zomi khempeuh paitek dingin ih hih manin Zopuan ih neih bang2 silh ciat ni.
120527zomi
Zomi nampi hihna lak ding ih hih manin zatep, khaini, kunza, zukham, cilsiat peuhmah zanglo dingin hihang. TV leh news tuamtuam ih omdan teng kilak ding ahih manin pilvang ciat ni.
Kingak khawpna mun : Pasar Seni, (Zomi Restaurant Taungzalat sai mai) nai 9:00AM hunin tunkim ciat sawm tek ni. Pasar seni pan Embassy paina ding Bus kivaihawm a, mitam ding ahih manin hunlap sawmtek ni.
Mawtaw vai -0129329095, 0173985940 te ah kidawp thei hi.
10:30 AM in hun kipan ding hi.
A mun:
Embassy Of The Union Of Myanmar
8 Jalan Ampang Hilir, 55000
Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Malaysia

Asia Pacific Zomi Protest Committee tangin
Zo Land Thang
Ph - 0166100877


Src  :   Zomidaily

Tuesday, November 1, 2011

kum 23 nungak khat pitek suak vat

Leitung ah mihau te'n ahauhna sumlepai tawh cidamna aleitheihloh mahbangin, mizawng te'nzong sum neihlohluat manin zatui zaha kibawl zolo a, thuakding kilawmlopi in natna lianpipi kithuak khathei hi. Hih anuai photo sung a tegel na enkak le uhcin kum 20 gual tanumei melhoih mahmah khatleh pitek guaisa khatdingtawh kibang hi. Ataktak in hih photo sung a mi tegel pen akibang hi a, thakhatthu in amel kikhelvat in pitek tawh akibang cimawk hi. Hih photo khatlekhat akizaih pen nitam ki halhetlo in akizaih cimawk a, bangzah in pautauh, linglawng, khasiat huaihiam?
111030vietnam1

Hihnu minpen Nguyen Thi Phuong hi a, Vietnam minam ahihi. Tuipi sungpanpiang nektheih pawlkhat ahi Seafood nekha ahih manin amel asa amoilai mahmah panin pitekmel aki khelvat ahihi. Hih vuntung natna lamdang apian kipatcil pen 2008 kumpan hi a, tualaitak in Nguyen Thi Phuong te nupa pen zawnglua mahmah ahih manin zatui zaha bangmah kilimbawl zolo uhhi.
A pasal minpen Thanh Tuyen hi a, Lettama (Carpenter) nasep asemkhat ahihi. Nidang in amel hoihmahmah azi pen pitekmel apuakvat hangin ka it ka ngaihna themzong kiamtuamkei cihi. Azi inzong apasal itna akiamloh tengmahzong tuciangdong ka nuntakna hi ci a, a nupa un ki-it mahmah uhhi.
Nguyen Thi Phuong te nupa pen 2006 kumin akiteng uh hi a, tualai in kum 21 khatbek phapan hi. Tuipi sungpiang ante tawh kilemlo, Seafood Allergy nei ahih manin 2008 kumin hih natna lamdang akipan ahihi. Aci asa thakgawp in, zan a ihmutkawm na ngawnin kikhuatkhuat maihi. Ahi zongin zawnglua mahmah uh a, Zato Hospital cihbangah kilak zolo uh ahih manin khuasung aom zatuisai te ah zatui nektheihding zongin tuapeuhtawh ki naamtak uhhi.
Khakhat sungkhawng tuabangin zatui anek khitciang in acithak nuamtuam zawdeuh a, ahi zongin avun tungah cibok pawlkhat om hi. Tuaciangin Traditional Medicine ihcih pupa ngeina zatui pawlkhat zangleuleu a, tuaciang in acithak leh acibok te damsiang hi. Ahi zongin lamdang takin aci guaigawp in, avun zong tongawp hi. Tuabang tengtawh Traditional Medicine zatui tuamtuam laihkawikawi uh a, ahi zongin bangmah ki lamdang vetlo hi.
Zatui zaha tuamtuam alaih kawikawi uhhangin bangmah ki theituamlo ahih manin 2009 kumciangin "ei kamsiatna himai inteh" ci'n bangmah kibawl nawnlo uhhi. Nguyen Thi Phuong pen khuasung avak ciangin maizum mahmah a, amai puamtawh tuamden hi.
111030vietnam2
A maitang bek hilo in, agilvum leh a awmvum tezong tongawp a, ta aneihngei nailohhang agilvum pen nau neinei khinsa pitekte cilesa tawh kibang mawk hi. Aci asa avum aki khelgawp hangin alungsim, asam, aha, amit leh numei ngeina khasim si nin te bangmah kikhelna omlo hi.
Kamphatna tawh October 02, 2011 ni-in Vietnam gam Ben Tre Province aom Nguyen Dinh Chieu Hospital panin hihnu natna pen amawkna in sittel sakding ci uhhi. Tuaban ah amau zato pan azawh keileh HCMC Dermatology Hospital ah puaksawn dinguh cihi.
Siavuan siamah te upmawhna ah Nguyen Thi Phuong in Traditional Medicine sawtvei zawnglua ahih manin, tuasung akihel "Corticoid" in aci asa susia hiding ummawh uhhi. Vietnam gamsung aom zatui zaha siavuan siamte hihvai tawh buaimahmah uh a, hihnu natna pen adamsiang zokei zongin 50-70% ciang adam zoding in lamen uhhi. Hih thuthang thulamdang pen UK DailyMail ah aki suaksak hi a, leitung muntuamtuam pan mitampi takin lamdangsa mahmahtek uhhi.     
ZomiDaily  (Openzosuan)

Wednesday, September 28, 2011

Kachin-Myanmar Gal asi le aliam zah

Kachin-Myanmar gal in Shan State a Kachin minamte te'nna teng lawh ta in, adiakin KIA Brigade No. $ ( Tatmaha 4) area kim ah, kikapna nasia mahmah ci in 27, September 2011 anunung pen report ah kiza hi.

Myanmar Army in naupanggalkap, guta le vakvai tampi akaikhawmte zatui hoihlo (Stimulant) namkhat pia a, galdo sak ahihmanin, Myanmar Army lam asi aliam 150 valta kici hi.

KIA galkap 4 in Kachin gam humbitna ah ahinna pia uh a, Kachinte huh a kuan SSA galhang 4 in zong ahinna uh pia cih kiza hi. Thupuak kingahna ah Shan State mallam ah KIA le SSA pangkhawm in Myanmar Gamkeekte nangkhawm uh cih kiza ahihi.

Dendeuh a report kizakna ah KIA phualpi in Brigade No. 4 te'n ceasefire hunlai a atawlngakna uh ahi sakhan (camp te nusia a , Brigade bup galmai ( Frontline) ah kuan ciat ding in thupia ta ahihmanin, Brigade No. 4 bup kuankhia ta cih kiza hi. SEptember 25 ni in KIA Brigade 4 Column khat in Kutkai le MUse kikal a Namphatka Town buluhvat ( Supprise Attack) ci in RFA in gen hi.

Kachin Stae sung ah zong kikapna nasia teketk ci in kiza hi. Irrawaddy guun kianga Myitkyina- Bamaw motor lam dung ah Col. Khin Maung Cho makaih LB. 37 le LIB 438 battalion nih KIA in September 26 ni kipan um cih hi ci in NMG News in report hi. Tua Battalion 2 kiumcihte honkhia ding in Myanmar Gamkeek battalion 3 kuan laitak hi, ci in KIA spokeperson Pu Nang in gen hi.
Shan State a KIA Brigade 4 nuai ah mipi inn 5000 val om in, a milip in 250,000 kim pha hi ci in, brigade officer te'n gen hi. Tua lak ah 20,000 val galtai uh a, Christiann Biakna tuamtuam in kem uh hi, ci in genbeh hi. China in lutkhuan pialo ahihmanin " Tualsung galtai ( Intenally Displaced Persons-IDP" in om uh hi, ci in IDP te huh pawl in gen hi.

KIA le Myanmar Army- MA ukna nuai a om IDP te pen NGO, Christian tapidaw te leh tuipigalkai Kachin te'n donghu uh hi, ci in kiza hi.

September 26 Monday ni in KIO Chairperson in UNO tanupi Ban Ki-moon kiangah Myanmar le Kachin tungtang thu laikhak ahihi. September 27 nitak in UN phualpi ah Myanmar tungtang aki genkhawm ni tawh kituak lian in, Ban Ki-moon in " Thein Sein Hausa pawl in akamciam bang vua, minam khat le khat kikal a kilemna leh pawl tuamtuam kikal a kilemna ( National Reconciliation) pen kam bek tawh hilo a, atak a malak ding in ka hanthawn ahihi, ci in meeting ah pulak hi. Kawlgam kikhelna ah minam tuamtuam le pawl tuamtuam kihelkim banah, nunghei themthum loh ding ahihi, ci in genbeh lai ahihi. Tua UN phualpi a Friends of Burma khawmpi ah gam tuamtuam pan gamdang minister ( Foreign Ministerte) kihel uh ahihi.

Tulaitak a Kachin-Myanmar Gal hong piangkhiatna pen ahangpi 4 khong om ahihi.

1. KIO pen Myanmar Army bawl National Convention( Amyothar Nyilarkhan) ah kah uh a, tua ah Panglong siksan a 2008 Constitution bawl ding in Mualgam teng tawh thusung khawm uh ahihi. Tua mualgam thusung pen MYanmar Army in " Ka record uh hi, ahizong hong haza kahi uh hi" ci in pomlo in nial uh ahihi. Tua pen Federal Constition deih a KIA in luang 30,000 val sihlawh a, kum 30 valsung a do uh thusim lohna in ngaisun ahihmanin, 2008 Pingpei Constition pomlo in nunghei san uh ahihi.

2. Kachin gam gunlianpen nih ahi Maykha le Malikha kisuktuakna leh Irrawaddy gun kipatna lah ahi " Gunkhawm" ah Dam pi khat lam in khawphelep meiteng China ah Myanmar Army zuakmang sawm ahihi. Tua mun a om Christain Singlamtehpi phuksak uh a, mipi tulsawm a simte kawlgalkap te'n notkhia uh ahihi. Tua thu ah China le Myanmar in Kachin gam suksiat sawm uh ahihman a lungkimlo uh ahihi. Tua gunkhawm pan tai 3 na ah zin lampi om in, zinling hileh bang mipite a ding lauhuai tuak mahmah ci in, China Expert te nangawn in agen uh ahihi.

3. Arakan tuipi pan a Myanmar Army in aguukkhiat Natural Gas teng pen Chian ah pipe pi tawh zuakgai sawm uh ahihi. Tua pipeline in Shan gam Kachin Sub State kici tu a kikapna munte tawnkha ahihi. Tua Kachin leitang tawnkha napi Kachin mipi thusimlo a zawhthawh thu tawh pipeline lam ding kipanb uh ahihi. Tuabek thamlo a KIA Brigade 4 kihemkhia un, ci in kiphasak tak in thupia lai uh ahihi. Acil a tua pipeline pen Kachin Arm le Myanmar Army in cingkhawm ding ci a, kikthukim sa uh ahihi.

4. Leitung a suang-eng ( Jade ) hoih penpen Kachin gam a piang hi in, tua pen Myanmar Army in duhgawh in buluh khia uh a, kum khat in USD 3000 million man bang leitung ah zuakkhia zel ahihi. Tua zuakman teng pen Myanmar Army le Myanmarian teng in lemtum den uh a, Kachin mipi ahih leh genthei liangvai in om den ahihi. Tua mahmah zong Kachin tangpi tangtate lungkimlohna bulpi khat ahihi.

Tua ahihmanin tutung in bel unau Kachin te'n khapet zen a, atawp dong thukkik sawm uh hi leh kilawm hi. Tuta abat leh 1994 ma sangin galbuaina lianzaw in, Myanmar Gamkeek le Kachin gam iit te alang nih un, asi le aliam kibehlap toto lai ding hileh kilawm hi.

Kachin, Shan, Karen le sanggam dang te'n Federal State ngah tuam cihbang om theilo ding ahihmanin, amau ngah le uh ei Zomi te zong hong kimaap tuan theilo hi, Zomi te tawh kisai kei, va cih theih hetlo ahihi.

Tua ahihmanin Rev. Pau Do Lian ( Michigan) i ngetna tawh kituak in, Zomi te'n zong unau Kachin gam pen thungetna beek ah phawk ciat ding in, i kihanthawn sawn ahihi. 

Src  : Zokhup.com

Tuesday, September 27, 2011

Lawi Khawpi a Galzawhna Flag leh Zomi zingvai

USA a khawpi minthang leh lian mahmah khat ahi Lawi Khuapi ( Buffalo City) ah All Burma Students Democratic Front- ABSDF ( Students Army) galkap pawl in Gal Utong Dialkhai khai in, guerrilla galkap uniform tawh zahtak piakna le kawlgam lapi tawh hongna nei uh cih kiza hi.

September 24, 2011 tutunga kibawl pen, US Khawpi liante a City Hall ( Myodaw Khanmah) ah American Flag hong awn uh a, Tapong Flag khaikhuan akingah a nih veina ahihi.
ABSDF pen Student Army ( Kyaungtar Tatmadaw) zong kici in, acil in member 10000 val pha mah leh, leitung gamte in Aung San Suu Kyi i non-violence lampi hong gup ciang un, lungkiatna tampi om a member 2000 kiim ah kiasuk ahihi.

Osama Bin Laden i Al Qaida pawlte in New York a World Trade Centre hong phutkhap ciangin, USA in Anti Terror Law hong bawl a, leitungbup a thautawi pawl lian teng phial hong huamkha ahihmanin, lunkiatna tampi om a 2000 lak pan acianlai atamzaw, Thailand a Maniloi Refugee camp ah kibusa niloh in, gal nong kapsak kei uh leh third country hong puak un, acih vua leh atam zaw USA le Scandinavian gamte puak uh a, tua zong resettlement hong kipatna bul lak a, khat ahihi.

Ahihhang in Nungkum 2010 kum in ABSDF Chairperson masa pen Tun Aung Kyaw le Chiarperson 3 na pa Pu Moe Thee Zun te pawl hanciamna tawh, US kumpi in ABSDF pen mipi suahtak nanga sem taktak pawl ahihlam, theikhia in Terrorist list pan hemkhia ahihi. Tua kipan USA tungkhin sa ABSDF member luite Green Card kipia ziahziah ta ahihi.

Tu'n Chin Zomi, Karen le ABSDF pawlhuam teng terror list pan hong kimaap ta ahihi. Nidanga thautawi pawl a sem ngei, gam le minam a ding sem taktak teng, terror law hangin low profile in na om uh a, tu'n open movement kipan khia ziahziah ta ahihi. Ni dang bang sa a hai langpanpan a omlai leh hong kileh viik ta ding ahihi.

Ahizongin Zomi te pilvang ding ah UN le USA embassy interview khongah thautawi ngei ing, ci a na kam tawh na gen (mention) loh ding ahihi. Na tu'n khit ciang na ut na nuam na sem a, kam dimdim a na ciak zong a phamawh nawnlo hi. Mite gup theih dinga om siam ding cihna hi.

I thu zom kik leng ABSDF in mipi hangsan ding deih a, hanthawnna a hong bawl uh ahihi. Kawlte hong hat le uh zong Zomite a ding asiatna om tuanlo ahihi. Kawllak khoih ding pen amau mah hoih penpen ahihi.
Gen kizomlo in nunglam deih in ABSDF Chairman Pu Thanke zong ko khua hong hawh in Zomi tangin " thautang lei nang" ci in Dollar 100 kanakhia hihi. ABSDF pawl zong thukhat hi in, amah mimal mahmah zong lawmte ahihman kawm zong hisam hi. ABSDF Chairman asep ma in, Western Front kici Indo-Burma gamgi a sawtpi kithuahkhawm pih ngei khat hi in, Moe Thee le Naing Aung group kitap lai tak Central Committe meeting ava kah leh, Chiarman suak dihdih ahihi. MBBS kum 5 na sinlaitak gamnuai lut ahihi.

Tua tungtanga Pu Thanke tawh kaholim khawm na vuah, kha khat in 20-30 tek khong mi 1000 khat khong in hong pang uh hi leh, ki nasia mahmah ding hi, cih ka genkhawm pih uh leh azakha te'n lamdang sa in, tua bang bek tawh zong na tampi kisemzo ahih leh, hong hanciam mahmah nung ei, hamsa kei lua ci uh hi.
ZIA Flag zong maikum sungin US le gam khangto te ah, kikhai kawikawi zo ding in kilam en , ci in kiza hi. ZIA phuankhiatna pawipi zong USA pan pan in bawl zuahzuah leng, ci in Zomi Pastor khat in gen niloh kici hi.

Unau Kawlte zong kinak thawi kik mahmah ta uh ahihmanin, Australia a Pu Hau Van Nang cih daan leh " Zomi te'n zong zingvai khat hawm ta leng hoih lo dia" cih huai dekdek hi.

by.Zokhup

Thursday, September 22, 2011

Meiteiguun kigozo

Zogam laphuak le lasa siam Pu Pauno in " Meitei gun a tui aluang laiteng in, lailung ah hong ngilh ngei kei ning ee " ci ngeuhngeuh zawzen in, alawmnu zawl la ngumngek paih ahihi. Lengtong Band lakhum masa ahih manin, akhiatna i theihpih lianlo hang in, i neulai khongin naupangte bang in kisak pih tuaituai keei hi. Hun hong sawt ciangin " U Pauno Meitei gun kangta hiam?" kici cih daan khat hong thang leuleu in, tua pen nungak tangval te lak ah pautualleng khat bang hong suak in, Zomite kinui lingling thei zel ahihi.

Pu Pauno in alaphuahna ah Meitei gun pen kang ngeilo a, aluang tawntung ding ci'n gentehna in nei a, ama itna zong tua bang mah a kang ngeilo ding hi, acihnopna hi, ci in tumginglam siam te in gen uh hi.

Zomi te'n ittna kang ngeilo tawh i genkak Meitei gun pen, tuhun ciangin akang thei taktak ding dinmun tungta hi..

Banghanghiam cih ciangin Meitei Gun pen Zo mual pan luang suksuk in, Zozang ah Myittha gun tawh kigawm in luangsuk ahihi. Myittha Gun pen Guunkhawm ah Chin Dwin tawh kigawm in lutsuk leuleu hi. Chin Dwin pen Irrawaddy ah lutsuk in, tua pan in, Irrawaddy suakin Indian Ocean sungah " Tuibang gawm" i cih tak mah bangin kigawmsuk deudeu ahihi.

Nungdeuh in Myanmar Army in Irrawaddy gunpi pen mipi donglo in China kiangah zuaksim in, tu in Irrawaddy kipatna gunkhawm ah Singapore gam cia pha ding Dampi khat lamin, khawphelep mei bawlsawm uh ahihi.

Tua Irrawaddy Dampi hong zo uh hi leh, Irrawaddy gun damdam in sia dinga, tuitawm tektek in mun tampi ah leidawk zo ding kici hi. Irrawaddy kang hi leh Chin Dwin zong kang dinga, tua tawh kizawitawn in Myittha le Meitei gun zong kangzo thei ding hihtuak hi. Myittha gun kang/kiam hileh, Zozangpi ah lo tampi dangtak dinga, lokhote buai mahmah ding kici hi. Tua banah Meitei gun kang hi leh Zo Mual teng khawhun kikhel in, Zo Mual pan " Sehnel Mual " suak thei ding kici hi. Zogam keugawgam suak taktak ta ding cihna hi. Meitei gun bell a la zong kiphuak thei nawnlo ding cih theih ahihi. I phuah sunsun lezong Meiteiguun bangin, koi ah nong heisan hiam? cih daan pian bek a kiphuak thei ta ding hi. 


Irrawaddy Dam banah Chin Dwin gun zong Homalin Khawpi sak a Thamanti kim pan khaktan a, Chin Dwin Dam bawl dingin Myanmar Army in India kiangah zuaksim khin ahihmanin, Meitei gun kang ding hun sawt lua nawnlo ahihi. Irrawaddy le Chin Dwin te'n suukkang taktak leh, Myittha le Meitei gun in thuakzo hetlo ding hihtuak hi.

Irrawaddy Dam le Chin Dwin Dam pan a hong piangkhia khawphelep mei i 80-90 % pen gamdang a zuuakmang dingin USDP/ MA Penglam kumpi in khutpi mek khin ahihi.

Expert tampi in agen uh ciangin China a kigen minthang mahmah Three Gorgious Dam kici zong, tuhun ciangin aphattuamna sangin asiatna tamzaw ta kici hi. Irrawaddy le Chin Dwin sang azah tampi a lian zaw Yang Tze guunpi zong kangkang ta in, China kumpi le leitung patau mahmah ta uh ahihi. China, Thailand te in amaugam sungah hibanga guun khaktan a Dam lianpipi bawlngam nawnlo uh hi. India ah zong Dam khat abawl ding uh le, mipi le misiamte dong dikdek phot in, tua khit ciang kipan pan uh hi.

Tua ahihmanin China, Thailand le India te'n Penglam vaihawm a kivaihawmna Kawl uksunga guunte mitsuan uh a, agam le amipite bangbang i suak zongin hong awlmawhlo uh a, Myanmar Army golhguuk pia ziau in gunte susia sawm uh a, amau gam electric khawphelep mei kisamte donghukna in hong nei uh ahihi.

China, Thailand le Indiate in vaihawm Myanmar Army phalna lo tawh bangmah semkhuan neilo uh hi, tua ahihmanin Myanmar Army le USDP tungah mawhpuakna abuuk abek a om ahihi.

Gam le Lei akangtum ding patau in, makai le mipi tampi dai dide zo nawnlo in " Save Irrawaddy " kici movement pi khat kipan ta haihi.

Thuthang nunung pen kingahna ah Yangon Chinese Embassy mai ah lungpho ngam mi 50 bang kikaikhawm man kici hi. Tua banah San Francisco khua ah zong lungphona kipan ta ahihi.

Irrawaddy le Chin Dwin kang le meitei guun zong, Nature in hong maapsak /pengsak tuanlo ding ahihmanin, Zomi te zong khutzep a buk khiankhuan hun hi lo khathei hi.

Thubehlap
1993 kumin Mandalay ah sangnaupang teng Kinda Dam ah excursion ( kawlte khenkhat in Carnation acih) kipai ngeingai hi. Kuankhiat ma in Dr. Leo Mang Cin Hau hiam, Sia Hang Khan Pau hiam khat in, mite zakna ah " Dam " pen " Dem" ci in sim un, Kawl awkaih " Dan " hiam, Zo awkaih " Dam" hiam in lo kei un, zumhuai hi, ci in hong hilh ngei uh hi. Tua ahihmanin " Dem" ci a awsuah ding hihtuak hi.

Source :  Zokhup.com

Monday, August 8, 2011

Afghanistan ah NATO te Helicopter khatkia, mi 38 si


110806helicopter
ZomiDaily :: Eastern Afghanistan gamah NATO te Helicopter khat ahi Chinook kia in U.S. Special Forces pan galkap mi 31 leh Afghan galkap mi 7 si ci'n Afghan President Hamid Karzai in genkhia hi. Taliban te'n amau kapkhiatdingin gen himah taleh, akiatna athu ala kitelcian nailo a, aki kansan laitak ahihi. Aki theihcianphet in mipitung kigenkhiading ci'n Mohammad Halem Faidai (Regional Governor of Wardak) in genkhia hi.
Afghan President Hamid Karzai  in hih Helicopter pen Eastern Afghanistan gam Wardak Province sungah Friday ni-in akia hi a, hih Helicopter tungah atuang US galkap leh Afghan galkapte adingin kadah mahmah cihi. Tuabanah US President Barack Obama tung leh asite' innkuanpihte tungahzong dahpihna pulakkhia hi.
Hih tuahsiatna pen tuma kum 10 sungin Afghan War sungah tuahsiana khatbekpan in asi atampen dingin Official in ciamteh hi. Afghanistan gamsung ah galkidona hangin US gammi asipen hihtawh mi 1644 phata hi ci'n Independent Monitoring Organization (iCasualties.org) te'n ciamteh uhhi. 

Src  : ZomiDaily

Wednesday, July 27, 2011

Seoul, South Korea ah Guah zukna hang in mi 39 si

 

  South Korea Khuapi Seoul khua kim tengah Guah tam mah mah a hih manin Mencim (landslide) tam mah mah hi, hih mencim hangin Chuncheon khua ah mi 13 si khin uh a, Seoul khua ah zong mi 16 bang in sih lawh uh a, tua gamsung mah pan in hih guah zuk na hangin mi 10 val in zong sih lawh uh hi.  

  Hih Guah tam mah mah na hangin Innkuan tul tampi te in Mei (electricity) nei lo in om uh a, Kumpi lam ten a sawt lo in bawlkik pah theih ding hi, ci uh hi, mi 116,000 te in Mei (electricity) neilo in om uh hi, Korea Meteorological Agency te in guah ong tam lai kha thei ding hi, ki dawm un ci in mipi thei sak uh hi, tuciang ciang ah guah tamna pen 50 millimeters (nai khat sung in 2 Inches) bang hi in, 60 miliimeters ( naikhat ah 2.4 Inches) a tamin guah ong zu lai kha thei ding hi, ci uh hi.



Source : CNN

Tuesday, July 26, 2011

Morocco ah Vanleng kia mi 78 si


Morocco gam tawlam a Mualtung khat ah Galkapte Vanleng kia in mi 78 si, mi 3 suak ta uh a, ahih hang lim liam mah mah uh hi.

Hih C-130 Hercules aircraft pen Guelmim, ah kia in, Meii tam si, Meii sah lua, khua hun hoih loh man in a kia hi dan inn gen uh a, a hih hang in thucian ki thei lo hi, ci uh hi.

Hih Vanleng pen Dakhla, Sahara nitum na lam pan Kinitra, Morocco gam khung/lu lam zuan a leng a hi. zingsang lam nai 09:00 (08:00 GMT) pawl in military airbase tun ma 10km khong ah tuahsia hi.

Hih Vanleng sung ah mi 81 tuang uh a, a nasem mi 9, galkap 60 leh Civil mi 12 tuang uh hi. 42 luang ki mu khin ta in, a dang te a zon san laitak uh hi.

Source : BBC

China gam Train Accident hangin asi mi 39 cingkhin

ZomiDaily :: East China gam, Zhejiang Province ah Bullet Train kibutna hangin asi kibehlap toto a, tunitaklam in mi 39 phata hi. Meileng kibutna Wenzhou khuapipan kumpilam thuneite genna ah Monday ni-in meileng kisia sungpan siluangkhat kilakhiatbeh a, misi pen Monday ni 6pm ciangciang avekpi-in mi 39 phata ci'n genkhia uhhi.
China gam aom U.S Embassy inzong tua meileng accident na ah American Citizen mi 2 naki helkha in, a 2 un si cih genkhia uhhi. Accident pianna pen Wenzhou khuapi geiah hi a, Saturday ni nitak 8:30pm pawl ahihi. Asi tampi banah aliamzong mi 192 bang pha a, tualak ah mi 12 pen huaisia mahmah a, anakbek ki en hi ci'n Monday ni nitaklam in Xinhua News pan kiza hi.
Wenzhou Government te genkhiatna ah misi 38 te ii DNA kisittel khin a, amin apuam kitheikhia khinta cihi. Asawtlo in mipi theihdingin asi te ki tangko khiatading cihi. Search & Rescue te'n tawlngalo in azon ngekngek uh hi a, tuni nitaklam 6pm in zosiangpan uhhi.


 Src  : Zomidaily

Monday, July 25, 2011

India gam Waterfall pan mi 5 ataihlaitak Video kizaihkha

ZomiDaily :: Central India ah Picnic hun awng nuamtak zangdingin apai innkuan mi 5 tepen thakhatthu in tuikhangvat, tuicimtung vat ahih manin, 110725indiaTuizeu (Waterfall) ah tui-in ataihsukna mikhatin Video nazaihkha citciat hi. Film sungkhawng ah a etlawmdingin akineih mawkmawk hilo a, ataktak akizaih ahih manin mulkim, cikziak huai mahmah hi. VIDEO

Local Police Officer P.S. Maravi in agenkhiatna ah Holiday apai ahi tua innkuan mi 5 tepen Sunday ni-in Madhya Pradesh State sung aom Patalpani Waterfall pan tuihualpi-in nawksuk ahih manin  90 Meter asang Tuizeu pan kiasuk cihi. Mitampi Tuizeu sakah aom ngeingai hi a, hih innkuan tepen tuihual ongluansuk ciangin taimannawnlo in, suangsangtung khatah awkcip uhhi. Tuihual tamsemsem ahih manin avek un taisuk a, Tuizeu nuaiah tuihualtawh taisuksuak hi. Press Trust of India te genkhiatna ah mi 3 si-in, nihbel anungta in kimukiksam cihi. VIDEO
 
Hih tuikhang hangin Assam State sungleh Bihar, Madhya Pradesh, Maharashtara, Uttar Pradesh te ah mi 200,000 bang nawngkaisakzo mahmah cihi. A video etnading in hih VIDEO namek in.
    

Src  : Zomidaily


Wednesday, July 20, 2011

2011 in leitung ah Ten' nang' omna mun atam man pen khua 10

 10 Bern, Switzerland


 9 Kobe, Japan

 8 Geneva, Switzerland

 7 Luanda, Angola

 6 Zurich, Switzerland

 5 Yokohama, Japan

 4 Stavanger,  Norway

 3 Nagoya, Japan

 2 Oslo, Norway

 1 Tokyo, Japan
 
Src  : Openzosuan
 
 

Tuesday, July 19, 2011

Hauhna leh Pilna

ZomiDaily :: Leitung ah pilna leh hauhna aki lunggulh penhi. Tua hauhna leh pilna koilai ah omhiam? Tuate bang cibang in zonglengliantuanthang kimuding a bangcileng ki ngahkhia theiding hiam? Pilna leh hauhna pen gamlapi ah omlo in nangtung ah omhi. Agam lapi ah na zo'n hang in namu kei dinghi. Na vankhat akiat namun ah zonglo in amun dangpi ah nazo'n hang in cikmah hun in namu ngei keiding hi.

Tua hauhna leh pilna na muhtheih nading in:
  • -Pasian liansak masa in
  • -Paulap zongzong kei-in
  • -Zuathu genkei in
  • -Citak natawh kalsuan in
  • -Meidawi kei-inla hangsan in
  • -Lungkia pahpah kei-in
  • -Mikhempeuh tawh ki thuahthei-in
Pawlkhat in mihing khat amawk na in ama mittawh mudah pongmawk thei hi. Tuabang te tungpan zong thupha ki ngahthei zawsawp hi.

Tua ahih manin tuni akipan in zuathu te paulap te leh ahoih lo te tawh kipelh sawm in nang leh nang nalung sim naki ngaih sut kei leh kua in honghilh nawnding ahihiam? Nangleh nang ki it inla mailam ding tampi kikhual in nahun zatzia ding gel inla nasum zek danding ngahsun in. Lengtong Pauno in ih mutmut hun luplup hun hi nawnkei acih bang in gamta peh le teh tua pilna leh hauh nate in hong zuidinghi. Kineu sek se kei in.

Laisiangtho sungah zongin nazo'n leh namu ding hi cih kammal hongvaikhaktuam omlo in mikhempeuh ading hongvaikhak ahihi. Leitung ah ahau penpa  Bill Gate inzong hun nai 24 bek mah nangah hi. Nang leh kei in zong tuazah mah hun ihnei hi. Pasian in kuamah deidan loin nakhempeuh akikim ciatin hongpia hi.

“Hong hausak kei inla zong hong zawng sak kei in, hong hausak lecin ka deihteng cingin nangkong manggilh khading a, hong zawngsak lecin mineihsa te gu in kong mindaisak kha ding hi. (Paunak 30:8-9)


Lian Tuan Thang
www.zunden.ning.com


Src  : Zomidaily

Monday, July 11, 2011

Bangladesh a Truck Accident ah mi 44 si

       
Bangladesh ah Tukpeng(Football) kisui en a pai Sang naupangte a ciah lam uh tak ciang Motor lian (vanpuakna Motor)te ah tuang uh a,  Guah zu in, lampi nal pian a hih manin, a mai lam uh pan Motor khat ong pai a awt sawm leh tang khial in, lam geia hawk guam lian( Canal) khat sungah kibung in, a Motor zong tui sung ah tum suk a, mi 60 khong tuang uh a, tua lak pan in mi 44 si uh a, a dangte hon khia thei uh hi.

        Hih Motor tung a tuang naupang hon ten nuam sa mah mah in, La a sak ziah ziah laitak un hi bang tuahsiatna tuak hi dan in gen uh hi, hih a tuah siat khit uh ciang a Motor hawlpa(driver) taimang a, a hih hangin Palik thunei lam ten,"A min ka thei uh a, bang ci bang mi hiam cih ka kan laitak uh hi, man khia pah ding hi ung", ci hi,

       Hih tuah siatna ah naupang vi ve hi zaw uh a, a tam zaw pen kum 8 - 12 kikal hi in, kum 17 - 20 kikal mi 3, tuaciang kum 30 a pha mi 1 om hi, hih tuahsiatna a si mi 44 teng pen a innkuanpihte kiang uh ki tun khin ta a, a ki hun khia mi 12 pen Zato ah ki kem lai hi ci,

        Khua mipi te'n ah, a hunkhia ding a pai (Rescuers) te zekai lua uh a, tung baih deuh hi leh mi tua zah si lo ding hi, ci uh hi.

Thursday, July 7, 2011

San Tuipi ah Teembaw tum, mi 197 si

 Khualzinte tuanna Teembaw khat Sudan gam pan San Tuipi tawn in Saudi Arabia gam lam zuan in  a pai laitak San Tuipi tung ah Meikang piang khia in, Teembaw ki sia a, Tuipi sungah tum suk hi, tua Teembaw sung ah mi 200 tuang uh a, mi 197 te pen tua Tuipi ah si uh a, mi 3 suak ta uh hi, ahih hangin hih a suakta mi 3 te zong Zato ah ki puak uh hi.

Hih Teembaw a tuahsiatna hang pen Setzuung pan a kibawl hi lo in, a pua lam a ki bawltawm (handmade) a hih man in ki sia baih lua hi, ci uh hi. tua Teembaw pen kumpi phalna lo tawh a gamta te zat Africa gam lam pan a Saudi Arabia a mi puak na hi ci.

 Gam dang mite   Somalia, Ethiopia, Chad, Nigerialeh Eritrea pan ong tam pai mah mah uh hi, cih Sudanese Police ten gen uh hi.

Tuesday, July 5, 2011

Zo Minam Sung A Masa Penpente

Zomi sung ah amasa penpente Zolawkta (Aizawl) pan a kiteikhia ahihi.  Pilna siamna, nasepna leh a tuamtuam a masapente ahi uhi.
ZOTATE LAKA LAIMAL BAWL MASA PEN
Pau Cin Hau (1859-1948)
1900 kum pawlin Laipian laimal bawl hi.
Khua – Lailui, Tedim Township
ZOTATE LAKA B.A. MASA PEN
Hrawva leh Lianhnuna – 1924 kum
Mizoram
ZOTATE LAKA LL.B MASA PEN
A. Thanghlura – 1945 kum
Mizoram
ZOTATE LAKA B.Sc; B.D. MASA PEN
Rev. Zairema – 1940; 1945 kum
Mizoram
ZOTATE LAKA B.E. MASA PEN
Lal Bik – 1949 kum
Falam
ZOTATE LAKA MASTER DEGREE MASA PEN?
Rev. S.T. Hau Go (1920-1996)
1948 kumin Madras pan M.A. zo
1950 Kumin US gamah M.R.E. zo
Khua – Lailui, Tedim Township
ZOTATE LAKA M.Sc MASA PEN
Ral Lian Sum (Falam) & Lalnuntluanga (Mizoram) – 1959
ZOTATE LAKA M.B.B.S. MASA PEN
Ni Khawi – 1949 kum
Falam
ZOTATE LAKA Ph.D. MASA PEN
Tun Than (Asho) – 1964 kum
ZOTATE LAKA COMPUTER SIAM MASA PEN
R. Zam Khen Thang (1939-2001?)
1972 kumin Ph.D (Computer Science) zo hi.
Khua – Tedim
ZOTATE LAKA DOCTORATE THUAP THUM MASA PEN?
Cin Do Kham – Ph.D. (Interculture); D.Min; D.D. (Honorary)
Khua – Tonzang; Tenna – USA; Pawlpi/Saptuam – A.G.
ZOTATE LAKA LAM THUMA MI LAWHCING PEN?
Rev. Capt. Sing Khaw Khai, B.A.; B.R.E. (1935-1996)
1. Kumpi nasep ah Galkap Captain
2. Politics ah Minister
3. Biakna ah Pastor
Khua – Suangpi, Tedim Township
ZOTATE LAKA COMMISSIONER MASA PEN
Tuang Hmung – 1947 kum
Falam
ZOTATE LAKA AMBASSADOR MASA PEN
Dr. Vum Kho Hau, Ph.D. (1917-2007)
1948 – Deputy Secretary, Ministry of Foriegn Affairs
1955-59 – Ambassador to France and Netherland
1960-65 – Ambassador to Indonesia
1966-71 – Ambassador to Cambodia and Laos
1971-77 – Ambassador to Czechoslavakia, Austria and Hungary
Khua – Thuklai, Tedim Township
ZOTATE LAKA UN MEETING KAH MASA PEN
Za Hre Lian – 1952 kum
Falam
ZOTATE LAKA MINISTER MASA PEN
Vum Thu Maung – 1948 kum
Mindat
ZOTATE LAKA LEGISLATIVE ASSEMBLY SPEAKER MASA PEN
T.C. Tiankham – 1949 kum
Lamka
ZOTATE LAKA CHIEF MINISTER MASA PEN
Ch. Chhunga – 1972 kum
Mizoram
ZOTATE LAKA COLONEL MASA PEN
Col. Dal Za Kam (1916-1977)
Kum 33 a phak 1948 kumin Colonel za ngah hi.
Khua – Saizang, Tedim Township
ZOTATE LAKA GALKAP RANK SANG PEN
Tuang Za Khai (1927-1996)
1984 kumin Major General ngah hi.
Khua – Khawsak, Tedim Township
ZOTATE LAKA GALKAP PAHTAWINA NGAH SANG PEN
Capt. Tai Cawn
‘Aung San Thuriyah (Victoria Cross)’
Matupi
ZOTATE LAKA SPACE-A ZIN MASA PEN
Leng Tong Hoih’ sanggam pasalte
ZOTATE LAKA VANLENG HAWL (PILOT) MASA PEN
Lt. Col. Pau Khan En (1921-?)
Pilot kipat – 1952
Khua – Muizawl, Tedim Township
ZOTATE LAKA MOTOR DRIVER MASA PEN?
Rev. Vial Nang (1893-1960)
Galpi masa hun 1919-1921 sungin Mesopotamia gamah paiin British galkap mawtaw hawl/heek hi. Amah Kawlgam Zosuan pumpi lak pan Pastor masa pen (1925) zong ahi hi.
Khua – Tonzang
ZOTATE LAKA HAUSA/UKPI HUNA GAM NEI ZA PEN
Sukte/Tedim Innpite (Kam Hau, Khaw Cin, Hau Cin Khup, Pum Za Mang)
Khaw uk zah – 135
ZOTATE LAKA OLYMPIC MEDALIST MASA PEN
Vanlaldawla, Boxer
Silver medalist, Munich 1972.
Khua – Tahan?


Source: Zolawkta (Aizawl)

Khansau Na’ng Thusim Khat by Dr Thangboi

Khan sau nang thusim khat by Dr Thangboi
Thupatna
Leitung khan toh na tawh ki zui in, ei Zomi te zong tu lai tak in Pasain heh pih na tawh ih om om na mun ah mi bang in a ne zo, a dawn zo ki om nek nek ta hi. Lungdam huai hi. A hih hang, mi nek bang in ih nek zawh khit a sawt lo in ih pumpi zong a phei lam in hong lian zaw/ thau pah hi. Tua thau na hang in, hun khat lai a ih tuah meng meng loh nat na pawl khat zong ki luah suk khawm pah hi.
Tu lai tak in gam khang to sa te ah mi thau (obese) 20% sang a tam zaw om ta mawk hi. Hih gam lian te ah zong, tu sawng teng (a bei sa kum 20 kim a ki pan) in mi thau (obese population) hong tam pha diak ci uh hi.
Bang hang a ki thau?

Thau na hong piang sak thei a hang tam pi a om hang, a thu pi pha diak thu 2 om hi. Tua te gel in (1) ih ann nek (energy intake) leh (2) ih pumpi gam tat na (physical activity) te hi.
Healthy girls on a beach A bei sa kum 30 kim tawh ih et kak ciang, tu hun in ni sim ih na sep na(nit ha pai zum ah tut sa in na sem, lam siaut sang motor/subway cih te ki zang zaw) mun ah tha tang zat na tam nawn lo a, ih ann nek te lah ann lim vi ve (energy & fat rich food) hi zaw tawn tung ta hi.
A tom in ci leng, ih ni sim nun tak na ding a ki sam tha (daily energy requirement) sang in a tam zaw ih nek det ciang, a val tha te ki khol a thau na hong piang sak a hi hi.
Thauna in bang siatna piang sak?
Hun khat lai in, thau ding ki ut a, mi thau te zong vang nei zah khat in ki ngaih sun a, ki pi muh ngei hi. A hih hang tu hun in, thau ding pen a deih huai ma sa lo thu khat hong suak ta hi. Bang hang hiam cih leh, thau na hang in ih pumpi sung na sep zia man nawn lo (metabolic disorder) a, a ki lawh theilo nat na (non-infectious diseases) pawl khat, gentehna: zunkhum (diabetes), lung tang natna (heart attack /stroke), si khang (hypertension) , tha gui nat na (arthritis) & cancer pawl khat (colon & ovary) te hong piang sak mawk hi. Tua ban in, thau na in ih khan zong hong tom sak hi ci in mipil ten hong mu khia ta uh hi. Genteh na khat in, Canada gam 2006 kum sung in khang cing nai lo pi a si te (premature death, 20-64 years of age) sung pan 10% pen thau na tawh a ki zom nat na hang a si ci uh hi. Ih thua zawh ciang, ih ci a dam phial zong in ki tang zang nawn lo in, mi lak i ki hel na te ah zong a nop na hong kiam sak thei hi (social discomfort).
Ei Zomi te lak ah zong tu kim a hong nusia ih mi pih te en kik leng hih a tung a nat na khat peuh hang tawh hong nusia hon pi khat mah om ding in ka um hi.

Nang na thau hia?

Thau na pen nam tam pi in ki teh thei a, tu lai tak in “Body Mass Index (BMI)” cih pen a tang pi in ki zang pha diak hi. Ih gihna (weight in kg.) pen ih tun (height in meter square) tawh hawm (divide) leng ih BMI (kg/meter sq.) ki ngah thei hi. Mi cidam khat a ding BMI 18.5 leh 25 ki kal a om ding deih huai hi. BMI 25 leh 30 ki kal a nei te pawl pen a thau deh tak (overweight) te ci uh a, BMI 30 val ih neih leh mi thau in hong ki sim ta ding hi.
Hih a nuai a link pan zong, BMI baih no tak in ki tuat thei hi.
http://www.nhlbisup port.com/ bmi/bminojs. htm
A baih thei ding in hih a nuai ah, ih tun pawl khat tawh ki zui in a deih huai ih gihna (normal body weight) leh mi thau te gihna (obese) hong suak sak khawm ing.
Ih tun A deih huai Mi thau
5ft. 0 in. 125lb leh a nuai siah 155 lb leh a tung siah
5ft. 2 in. 135 lb leh a nuai siah 165 lb leh a tung siah
5ft. 3 in. 140 lb leh a nuai siah 170 lb leh a tung siah
5ft. 4 in. 145 lb leh a nuai siah 175 lb leh a tung siah
5ft. 6 in. 150 lb leh a nuai siah 185 lb leh a tung siah
5ft. 8 in. 160 lb leh a nuai siah 195 lb leh a tung siah

Thukhupna
Hih thu i sim zawh ciang, a thau lak a i ki hel leh tu ni mah mah in ih kiam nang ngaih sut pah huai hi (Late is better than never). Tu lai tak in ih thau nai kei leh zong ih limit thei khol in ki dawm ni (Prevention is better than cure). Leitung khan toh na tawh ki dem a, khan tohnang a a han ciam ei Zo suan te zong, khan toh nang ih mit suan kawm mah in, hong nung kaih kik thei/ ih khan hong tom sak thei hih bang thu te phawk kawm a, ci dam leh a khan sau te ih hih nang han ciam tek ni.
References
Lau et al., 2007. Canadian clinical practice guidelines on the management and prevention of obesity in adults and children [summary]. CMAJ 2007;176(8 suppl):S1-13
Sharma and Kushner, 2009. A proposed clinical staging system for obesity. International Journal of Obesity (2009) 33, 289–295
Photo Credit: Mike Baird


Src  : Vaphual

Cidam na (3/3)

Cidam na (3/3)

21. Zingsang 5-7am ki kal dailen pen a hoih penpen hun ci hi. Tua hi kei leh gilsung lum thei in sungkhak or sungpai khawng om thei zaw ci hi.



22. Aki sam lo pi in X-ray te C.T.Scan te ki zaih mawkmawk kei in. Ahun zui in asiam siavuan te tawh ki kum den in.

23. Mehteh mehgah vitamin-c om te pen pumpi aa hoih lo te ong lak khiat sak in singgah san te khuak aa ding in hoih aa a nai (yellow) te pen sin aa ding in hoih ci hi.

24. Ka'al aa suang om, khuak aa suang om sin aa suang om cih te pen tuisiang lo dawn na pan leh, sathau leh sa tam luat na pan zong hi thei ci hi.

25. I mittang ong nai (yellow) leh sin na zong hi kha thei cihi. I mittang ong dum leh sin or ka'al hoih lo hi ta ci hi. Hi pen zan lam na sem te, ih mut cim lo te tung piang pha diak ci hi.

26. Si kiam (pong kiam) hang in om dan a nop mawh tuan kei aa leh lunghi mawh nang om lo hi.

27. Tangsiat khawng ong om cih pen sisan sung aa anin te sin in khaih khia zo nawn lo aa a ki ngahngah na pan ong phul khia uh ahihi.

28. Lungtang nat na pen i khuak sung ah huih siang tho aki cing ngah lo pan zong hi thei aa sisan kicin hun maan in tun loh man zong hi thei hi. Hi te pen sin vive mah ii control ong hihi.

29. Nawi (angbawk) na numei te leh zubu hoih lo te in sa agik nam (voksa, bawngsa...) te leh anel te neek loh ding hoih aa, ana lo te zong hih te neek loh na tawh ki dop ding hoih hi.

30. Na lawmngaih te na it aa, sawt vei ong nun pih ding na ut leh, sawt vei hel lua in tutu kei zaw in. Online khawng ah hun saupi zang kei in :P Ldam :)
 
 
Src  : Openzosuan

Cidam na (2/3)

Cidam na (2/3)


11. Zan lup hak na in thuciap teh na leh thu ngaihsut na khuak tampi sukha ci hi. Adiakdiak in naupang te.

12. Lup hun hoih penpen in 9-10pm kikal hi in ih mut cim leh sin aa ding in hoih aa cina dam tung te bg ih mut cim sak mahmah leh hoih ci hi.

13. Mi khat ii cidam na ahoih kei aa leh, tua mi pen heh baih ci hi. Tawm gamlum leh, sawt vei ngak nang om pian leh, lungkiat huai pian leh, ki mawh sak pian leh cih bg nengneng te ah zong lungduai zo lo pha deuh ci hi.

14. Om na bit lua sung ah sawt vei om lo aa huih siang tho ngah mun ding ki sam hi. Khua ul suak sak zel ding zong hoih hi. Veih san na, dai leng, zun thak na te in pumpi sung aa hoih lo te laak khiat na hi in ahoih ahihi.

15. Tuilum sung ah ki diak aa om hithiat zong hoih mahmah in tawldam sak aa ci leh sa hoih sak ci hi. Ahi zong in, lungtang nat nei te in aki diah ding hoih lo zaw pian aa aki diah leh pen, a awm teng tui ah pap lo in puan tawh lum sak ding hoih ci hi. A hg pen, tuilum in lungtang ki sai manglang sak ahih man ci hi.

16. Siasan A ahi te pen cancer neih nang % tam phadeuh ci hi. 'O' nei te pen sin nat ngah nang % tam ci hi.

17. Numei te pen khansau zaw ci hi. Bg hg hiam cih leh aheh uh ciang kamtam or a heh lam uh ki lang pan in awm sung zang pah c hi. Tua bek hi lo in, khuahun zui in si hoih lo te pai khia ahih man zong ci hi. Nausuah na hang in a teek baih uh khat bek cihi.

18. Athau te pen nek leh dawn ki dop zawh loh hg leh, exercise tam lo hang hi phadiak cihi. Tua athau na in lungtang a suk khak ciang thagui te ah sisan nop tak tai thei nawn lo in sikhang cih bg a piang ci hi.

19. Gilpi nat nei te pen, an neek hun man lo or nek tam lua sa thau tam lua khawng hi thei ci hi.

20. Lungtang leh naubu ki zom in nikhat ciang tui thawl 2/3 bg dawn ding ci hi. Numei pasal in.
 
 
Src  : Openzosuan

Cidam na (1/3)

Cidam na (1/3)

Na cidam nang in minutes 4/5 khawng hunpia in hih lai na sim le cin, na khantawn tung bup hih minutes 4/5 in ong khel zo ding hi.


1. Sungkua leh sin pen aki zop mah bg in na sem khawm uh hi. Tua ahih man in sungkua in thuak leh sin zong na aa, sin in thuak leh sungkua zong na hi.

2. Sin ah nat na a om phet ki thei pah lo hi. Bg zah dong in ki thei hak hiam cih leh cancer om bg pen sin teng a bei khit dek tak phial ciang ki thei pan mawk hi. Tua ahih man in sin pen hoih tak kep huai mahmah aa check-up bawl zo ten hun maan in bawl huai mahmah hi.

3. Hih I sin in pen i pumpi sung aa anin an hoih lo te ong khaih khiat sak in, virus na ngawn na dal liang hi.

4. Sen te za ah sawm kua bg pen sin na tam zaw ci hi. Bg hg hiam cih leh, sathau tam lua leh sa tam lua ne ahih man uh ci hi.

5. Sin in pen nai 24 sung na sem ahih hg' in, zan 11 pan 3 am kikal pen tha san thak hun in la ci hi. Tua ahih man in zan 11 khit ciang lup pat na, an neek na te in i Sin ii tha kiam sak mahmah ci hi.
Tua bek tham lo in, zan lup ma nai 2 ii sap aa ki pan bg mah neek nawn lo ding hoih pen ci hi. Bg hg hiam cih leh i lup kal in zong i sin in tawlngak thasan hun nei lo ahih man in sin nat na ki ngah baih ci hi. Lum hak hang in tho hak pah aa ih mut i cih sam hang' in i gilpi (sungkua) lam ah an om lo pi in, i sung kua tektek na ki gawigawi aa sungkua in thuak veve ci hi.

6. A zenzen in lup kuan in gil akial leh, singgah khawng nek ding in hoih penpen hi. Tua te pen gilpi in gawi zo baih in sungkua leh sin aa ding in hoih zaw hi. Sa i nek leh pen i nek zawh nai 4 ciang i gilpi ah tung pan ci hi. Sathau tam te bg hi leh i nek zawh nai 12 khit ciang tung pan ci lailai hi. Gilpi tung ma sin ah ki khialh in an te ki gawi phawt lai ahih man in an hai zan ding zong thupi aa, zingsang tawh ciang tawl dam suah tuan kei leh hi bg te ahih loh man hi thei ci hi.

7. Sathau pen Sin aa ding in a gal lian pen ahihi. Sin ii nasep tampi nawngkai zia kai sak bek tham lo in i sin mahmah ozng tampi siasak ci hi. Za tui nek na tawh hoih pah lo in sin mah a sia sak beh zatui tampi om aa, sin aa ding ahoih hg' a dang khat aa ding in hoih lo thei lai veve ahih man in ki dop mah a hoih pen cihi.

8. Mai leh Sii, carrot, tang mai, ngasa (a diakdiak aguh na ngawn a ki ne thei te), olive thau, lothang kang/san, cih te in sa sang in hoih zaw ci hi.

9. An leh sa a khang baih ding aa ki bawl te, a mel tuamtuam om ding aa ki bawl te leh chamical ki zang limlim pen hoih lo  aa, an lum sak na microwive ii ray meitang te in an sung aa thaom teng bei sak ci hi. Za tui ei thu aa neek na leh anti biotic tampi nek na te in sin sia sak mahmah ci hi.

10. Mikang te' bawl zatui te pen chamical tam in sin aa ding in ahoih lo tam aa, sen te bawl te pen ka'al aa ding in ahoih lo tam ci hi.


Src :  Openzosuan